ათწლეულების განმავლობაში, ალცჰაიმერის დაავადების ზუსტი დიაგნოსტირება მხოლოდ მაშინ ხერხდებოდა, როდესაც პაციენტს მეხსიერების კარგვისა და კოგნიტური დაქვეითების გამოხატული სიმპტომები უკვე აღენიშნებოდა. თუმცა, აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების სააგენტოს (FDA) უახლესი გადაწყვეტილება ნევროლოგიაში სრულიად ახალ ეტაპს იწყებს. დამტკიცდა სისხლის პირველი ტესტი სახელწოდებით PrecivityAD2, რომელიც დაავადების აღმოჩენას 40 წლის ასაკიდან, სიმპტომების გამოვლენამდე გაცილებით ადრე ხდის შესაძლებელს.
რას წარმოადგენს PrecivityAD2 ტესტი?
ახალი ტესტი ეფუძნება სისხლში კონკრეტული ბიომარკერების ძალიან ზუსტ გაზომვას. ალცჰაიმერის დაავადების დროს, ტვინში იწყება ორი სახის პათოლოგიური პროცესი: ამილოიდური ფოლაქების დაგროვება და ტაუ-ცილის (Tau) სტრუქტურის შეცვლა, რაც ნერვული უჯრედების დაღუპვას იწვევს.
PrecivityAD2 უშუალოდ ზომავს სისხლში p-tau217 ცილისა და ბეტა-ამილოიდის თანაფარდობას. მეცნიერების განმარტებით, ტესტი იმდენად მგრძნობიარეა, რომ შეუძლია დააფიქსიროს ტვინში მიმდინარე მიკროსკოპული ცვლილებებიც კი, რომლებიც სტანდარტულ ანალიზებში არ ჩანს.
რატომ არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი 40 წლის ასაკი?
კლინიკური კვლევებით დადასტურებულია, რომ ალცჰაიმერის დაავადება არ იწყება მაშინ, როცა ადამიანს რაიმეს დამახსოვრება უჭირს. პათოლოგიური პროცესები, ცილების დაგროვება და ტვინის ქსოვილის დაზიანება პირველი სიმპტომების გამოვლენამდე 10, 15 ან თუნდაც 20 წლით ადრე იწყება.
შესაბამისად, 40-დან 50 წლამდე ასაკობრივი შუალედი არის ის კრიტიკული ფანჯარა, როდესაც ტვინში ცვლილებები უკვე დაწყებულია, მაგრამ ადამიანს ჯერ კიდევ აქვს ნორმალური კოგნიტური ფუნქციები. დაავადების ამ ეტაპზე აღმოჩენა ექიმებს აძლევს უნიკალურ შანსს, დროულად ჩაერიონ პროცესში …განაგრძეთ კითხვა