ოქროს ბურთი (Ballon d’Or) მსოფლიო ფეხბურთში ინდივიდუალური აღიარების უმაღლესი მწვერვალია. ჯილდო, რომელზეც ყველა ფეხბურთელი ოცნებობს, ათწლეულების განმავლობაში პროფესიონალი სპორტსმენების კარიერის მთავარ საზომად და ცხარე დებატების საგნად იქცა.
თუმცა, როგორც ცნობილი სპორტული პორტალი Goal.com წერს, წითელ ხალიჩებს, ელეგანტურ კოსტიუმებსა და კამერების ლინზებს მიღმა არსებობს ისეთი დეტალები, რომლებზეც ფართო საზოგადოება ნაკლებად საუბრობს.
სპორტული გამოცემის პუბლიკაციაში საუბარია იმაზე, თუ როგორ მზადდება ეს ჯილდო, რა ღირს რეალურად “ოქროს ბურთი” და რა ფინანსურ სარგებელს ნახულობს ფეხბურთელი, რომლის სახელიც ამ პრიზის მიღების შემდეგ, ისტორიაში სამუდამოდ რჩება.
ფრანგული ჟურნალიდან გლობალურ პრიზამდე
Goal.com-ის თანახმად, ეს ტრადიცია შვიდ ათწლეულზე მეტს ითვლის და ფეხბურთის განვითარებასთან ერთად, მუდმივად იცვლებოდა.
ოქროს ბურთი 1956 წელს ფრანგულმა ჟურნალმა France Football-მა დააარსა, რომ ევროპის საუკეთესო მოთამაშე გამოევლინა. ისტორიაში პირველი პრიზი ინგლისელმა სტენლი მეთიუსმა მიიღო, რასაც ისეთი ლეგენდების სია მოჰყვა, როგორებიც ალფრედო დი სტეფანო, ჯორჯ ბესტი, იოჰან კრუიფი, მიშელ პლატინი და მარკო ვან ბასტენი არიან.
1995 წლიდან ჯილდოს მიღება არაევროპელი ფეხბურთელებისთვისაც შესაძლებელი გახდა, ხოლო 2007 წლიდან დაჯილდოება პლანეტის ყველა პროფესიონალისთვის გაიხსნა.
2010-დან 2015 წლამდე პერიოდში, პრიზი FIFA Ballon d’Or-ის სახელით გაიცემოდა, რის შემდეგაც ორივე მხარემ ცალ-ცალკე განაახლა დაჯილდოება. 2018 წლიდან კი ქალთა ოქროს ბურთიც დაარსდა.
არის თუ არა “ოქროს ბურთი” სრულიად ოქროსგან დამზადებული?
Goal.com-ის ინფორმაციით, მიუხედავად იმისა, რომ ჯილდო თვალს სჭრის, ის სუფთა ოქროსგან არ მზადდება. ფრანგული საიუველირო სახლი Mellerio მას ხელით ამზადებს და პროცესს დაახლოებით 100 საათი სჭირდება.
რაც შეეხება უშუალოდ დამზადების პროცესს, პუბლიკაციაში აღნიშნულია, რომ ორი ბრინჯაოს ნახევარსფერო ბურთის ფორმას ქმნის, ოსტატები ზედაპირზე ხელით ტვიფრავენ ფეხბურთის 32 პანელის მსგავს დეტალს, აპრიალებენ მეტალს და ზედ France Football-ის ლოგოსა და გამოცემის წელს კვეთენ.
ბოლოს ბურთს ოქროს აბაზანა უკეთდება და ის პირიტის ქვისგან დამზადებულ ბაზაზე ფიქსირდება.
პუბლიკაციის მიხედვით, პრიზის სიმაღლე დაახლოებით, 31 სანტიმეტრია, სიგანე – 23 სანტიმეტრი, ხოლო ჯამური წონა 10 კილოგრამს აჭარბებს.
გავრცელებული შეფასებებით, “ოქროს ბურთის” საწარმოო ღირებულება დაახლოებით, 3 000 ევროს შეადგენს, რაც პრიზის გლობალურ სტატუსთან შედარებით ძალიან მოკრძალებული ღირებულებაა.
რეალურად რა თანხას იღებს გამარჯვებული?
როგორც უცხოური გამოცემა ხაზს უსვამს, აქ მთავარი სიურპრიზი ისაა, რომ ოქროს ბურთის გამარჯვებული France Football-ისგან საპრიზო თანხას არ იღებს და ჯილდოს არანაირი ფიქსირებული ფულადი პრიზი არ მოჰყვება. თუმცა, თუ საკითხს მაინც დამატებითი ბენეფიტების ჭრილში განვიხილავთ, პრიზი სპორტსმენს კიდევ უფრო მეტად უხსნის კარს მსხვილ სპონსორებთან კომერციული ურთიერთობისთვის და ცვლის მოთამაშის კლუბთან კონტრაქტის პირობებსაც.
როგორც მაგალითად მოყვანილია, 2018 წლის ტრიუმფის შემდეგ, ლუკა მოდრიჩმა Nike-სგან დაახლოებით 800 000 ევროს ბონუსი და სპეციალური ბუცები მიიღო. გამოცემა აღნიშნავს, რომ მსგავსმა წარმატებამ ფეხბურთელის მარკეტინგულ ღირებულება რადიკალურად გაზარდა.
2026 წლის ბრძოლა და ქართული ინტერესი
2026 წლის დაჯილდოების ცერემონია 26 ოქტომბერს ლონდონში, პალადიუმში გაიმართება. Goal.com-ი აღნიშნავს, რომ ღონისძიების ბრიტანეთის დედაქალაქში გადატანა ჯილდოს დაარსების 70 წლისთავს უკავშირდება და პატივს მიაგებს პირველ გამარჯვებულს, სტენლი მეთიუსს.
პუბლიკაციის მიხედვით, წლევანდელ რბოლაში ლიდერთა შორის არიან ლამინ იამალი, ჰარი კეინი, კილიან მბაპე და ქართველებისთვის განსაკუთრებით საინტერესო სახე – ხვიჩა კვარაცხელია, რომელიც პრესტიჟული ნომინანტების სიაშია და გლობალური ყურადღების ცენტრში იმყოფება.