რემო განდოლფი (Remo Gandolfi) არის იტალიელი მწერალი, ბლოგერი და სპორტული ჟურნალისტი. ის არის ავტორი წიგნისა “უიღბლო (დაწყევლილი) ისტორიები”. ხსენებულ კრებულში ლაპარაკია იმ ცნობილ ფეხბურთელებზე, რომელთაც არ გაუმართლათ და ვერ მიაღწიეს იმას, რისთვისაც უნდა მიეღწიათ. განდოლფის ერთ-ერთი ნამუშევარი 1981 წლის თასების თასის ფინალს და ქართული ფეხბურთის ლეგენდას, დავით ყიფიანს ეთმობა, რომელიც 2019 წელს გამოქვეყნდა. ავტორი მიიჩნევს, რომ ქართველი დიდებული ფეხბურთელი იყო, ადარებს იოჰან კრუიფსა და ალფრედო დი სტეფანოს, მაგრამ იმავდროულად თვლის, რომ ტრაგიკული ისტორია ჰქონდა – ძნელია არ დავეთანხმოთ.
მისი სტატია უცვლელად გამოაქვეყნა worldsport.ge -მ, რომელსაც გთავაზობთ:
13 მაისი, 1981 წელი
დღე, რომელიც საქართველოსა და თბილისის მოქალაქისთვის განსაკუთრებულია და კარგად ახსოვთ. თუ ამ დღის შემდეგ დაიბადე, ეს სინანულთანაც ასოცირდება – “1981 წლის მაისს არ მოვსწრებივარ“ – ეს არის ყველაზე გავრცელებული ფრაზა მომდევნო თაობებში.
1981 წლის 13 მაისი არის დღე, როდესაც მთელი საქართველო გაჩერდა
თუ ჰკითხავთ იტალიელებს სად იმყოფებოდნენ ერთი წლის თავზე, 11 ივლისს (1982 წლის 11 ივლისი, როდესაც იტალია მსოფლიოს ჩემპიონი გახდა – ავტ) ან დანიელებს სად იყვნენ 1992 წლის 26 ივნისს, პასუხი მარტივი გამოსაცნობია – ტელევიზორის წინ და უყურებდნენ ცხოვრების თამაშს. ეს არის თარიღები, როდესაც იტალიელები და დანიელები თავიანთ ეროვნულ ნაკრებებს გულშემატკივრობდნენ, მაგრამ “დინამო თბილისი“ არის კლუბი და არა ნაკრები. მაგრამ “დინამო თბილისი“ იყო გუნდი, რომელიც საბჭოთა კავშირის დროს საკუთარ ქვეყანას, საქართველოს წარმოადგენდა.
იმ საღამოს, პოლიციას არავინ დაუჯარიმებია, იმ საღამოს არ ყოფილა ძარცვა, ადამიანის დაჭრა, ჩხუბი… მთელი საქართველო ტელეეკრანებთან იყო. იმ საღამოს “დინამო თბილისი“ თასების მფლობელთა თასის ფინალში თამაშობდა. მის წინააღმდეგ არ ყოფილა ევროპული ფეხბურთის დიდი ნაწილი, მაგრამ იყო პატარა გერმანული ქალაქის წარმომადგენელი, აღმოსავლეთ გერმანული გუნდი, იენას “კარლ ცაისი“.
თუმცა, არსებობდა ერთი პრობლემა და არცთუ უმნიშვნელო. ფინალი იმართებოდა დიუსელდორფში, რომელიც გერმანიის მეორე მხარეს მდებარეობდა – დასავლეთში.
ტრიბუნებზე 5 ათასამდე გულშემატკივარი შეიკრიბა (ძირითადად ადგილობრივები) და “რეინშტადიონზე“ დაუვიწყარი ატმოსფერო ნამდვილად არ შექმნილა. “დინამოს“ გულშემატკივრებისთვის გერმანიის მიწაზე ჩასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო, თუნდაც “ცხოვრების თამაშის“ გამო. თბილისიდან 100-მდე ქომაგი ჩავიდა… იქნებ ნაკლებიც, მაგრამ ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს.
ფინალამდე კი ორივე გუნდის განვლილი გზა ადვილი არ ყოფილა. პირველი წრეში “კარლ ცაისმა“ საოცარი ქამ-ბექი შეასრულა. გერმანელები “რომასთან“ სტუმრად პრუცოს, ანჩელოტისა და ფალკაოს გოლებით 0:3 დამარცხდნენ და თითქოს ყველაფერი გაირკვა. მაგრამ საპასუხო მატჩი “კარლ ცაისმა“ საკუთარ მოედანზე 4:0 მოიგო და ორი მატჩის ჯამში გაიმარჯვა. ამას მოჰყვა “ვალენსიას“ ძლევა (იმხანად მოქმედი ჩემპიონის), “ნიუპორტ ქაუნთისთან“ და “ბენფიკასთან“ რთული გამარჯვებები.
მეორეს მხრივ, “დინამომ“ საწყისი ორი წრე ბერძნულ “კასტორიასთან“ და ირლანდიურ “უოტერფორდთან“ ადვილად გაიარა. მეოთხედფინალში კი ლონდონის “ვესტ ჰემი“ ინგლისში 4:1 გაანადგურა. ტრევორ ბრუკინგსა და მის თანაგუნდელებს დღემდე ახსოვთ უცხოური გუნდის მიერ წარმოდგენილი ნამდვილი სპექტაკლი. Guardian-ი წერდა: “დინამო თბილისმა“ თავისი ბრწყინვალე თამაშით თაობებს ფეხბურთი შეაყვარა“. ნახევარფინალში “დინამომ“ ჰოლანდიურ “ფეიენოორდს“ თბილისში 3:0 აჯობა, ხოლო “დე კუიპზე“ 0:2 დამარცხდა.
ამ საღამოს არსებობს ისტორიაში შესვლის შანსი
“დინამო თბილისამდე“ ამ თასის დაუფლება საბჭოთა კავშირიდან მხოლოდ კიევის “დინამომ“ მოახერხა. ოლეგ ბლოხინის გუნდმა ეს 6 წლით ადრე გააკეთა. თუმცა, უშუალოდ ქართულ გუნდს ევროტურნირებზე ასეთი სიმაღლისთვის არასდროს მიუღწევია. “დინამო“ საერთოდ არ გავდა რუსულ, საბჭოურ გუნდს. კიევის “დინამომ“ თავის საუკეთესო შედეგებს თამაშის ორგანიზაციით, საოცარი ფიზიკური კონდიციებით და პრაგმატული ფილოსოფიით მიაღწია. თბილისის “დინამო“ რადიკალურად განსხვავებული გუნდი იყო.
ტექნიკა, ფანტაზია, კრეატივი და ბევრი ინდივიდუალისტი ფეხბურთელი. რა თქმა უნდა, ეს თამაში “რუსული გუნდისთვის“ დამახასიათებელი არ იყო. ამის შესახებ “დინამოს“ ფეხბურთელები უბრალოდ ასე რეაგირებდნენ: “ჩვენ ქართველები ვართ და არა რუსები!“
10:14 / 07-10-2026
“როდესაც ბურთს ეხებოდა, დავით ყიფიანი ჩვეულებრივი ფეხბურთელი არ იყო… ის იყო ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი “ფლეიმეიქერი“ – ყიფიანი იტალიელი მწერლის “უიღბლო ისტორიებში”
რემო განდოლფი (Remo Gandolfi) არის იტალიელი მწერალი, ბლოგერი და სპორტული ჟურნალისტი. ის არის ავტორი წიგნისა “უიღბლო (დაწყევლილი) ისტორიები”. ხსენებულ კრებულში ლაპარაკია იმ ცნობილ ფეხბურთელებზე, რომელთაც არ გაუმართლათ და ვერ მიაღწიეს იმას, რისთვისაც უნდა მიეღწიათ. განდოლფის ერთ-ერთი ნამუშევარი 1981 წლის თასების თასის ფინალს და ქართული ფეხბურთის ლეგენდას, დავით ყიფიანს ეთმობა, რომელიც 2019 წელს გამოქვეყნდა. ავტორი მიიჩნევს, რომ ქართველი დიდებული ფეხბურთელი იყო, ადარებს იოჰან კრუიფსა და ალფრედო დი სტეფანოს, მაგრამ იმავდროულად თვლის, რომ ტრაგიკული ისტორია ჰქონდა – ძნელია არ დავეთანხმოთ.
მისი სტატია უცვლელად გამოაქვეყნა worldsport.ge -მ, რომელსაც გთავაზობთ:
13 მაისი, 1981 წელი
დღე, რომელიც საქართველოსა და თბილისის მოქალაქისთვის განსაკუთრებულია და კარგად ახსოვთ. თუ ამ დღის შემდეგ დაიბადე, ეს სინანულთანაც ასოცირდება – “1981 წლის მაისს არ მოვსწრებივარ“ – ეს არის ყველაზე გავრცელებული ფრაზა მომდევნო თაობებში.
1981 წლის 13 მაისი არის დღე, როდესაც მთელი საქართველო გაჩერდა
თუ ჰკითხავთ იტალიელებს სად იმყოფებოდნენ ერთი წლის თავზე, 11 ივლისს (1982 წლის 11 ივლისი, როდესაც იტალია მსოფლიოს ჩემპიონი გახდა – ავტ) ან დანიელებს სად იყვნენ 1992 წლის 26 ივნისს, პასუხი მარტივი გამოსაცნობია – ტელევიზორის წინ და უყურებდნენ ცხოვრების თამაშს. ეს არის თარიღები, როდესაც იტალიელები და დანიელები თავიანთ ეროვნულ ნაკრებებს გულშემატკივრობდნენ, მაგრამ “დინამო თბილისი“ არის კლუბი და არა ნაკრები. მაგრამ “დინამო თბილისი“ იყო გუნდი, რომელიც საბჭოთა კავშირის დროს საკუთარ ქვეყანას, საქართველოს წარმოადგენდა.
იმ საღამოს, პოლიციას არავინ დაუჯარიმებია, იმ საღამოს არ ყოფილა ძარცვა, ადამიანის დაჭრა, ჩხუბი… მთელი საქართველო ტელეეკრანებთან იყო. იმ საღამოს “დინამო თბილისი“ თასების მფლობელთა თასის ფინალში თამაშობდა. მის წინააღმდეგ არ ყოფილა ევროპული ფეხბურთის დიდი ნაწილი, მაგრამ იყო პატარა გერმანული ქალაქის წარმომადგენელი, აღმოსავლეთ გერმანული გუნდი, იენას “კარლ ცაისი“.
თუმცა, არსებობდა ერთი პრობლემა და არცთუ უმნიშვნელო. ფინალი იმართებოდა დიუსელდორფში, რომელიც გერმანიის მეორე მხარეს მდებარეობდა – დასავლეთში.
ტრიბუნებზე 5 ათასამდე გულშემატკივარი შეიკრიბა (ძირითადად ადგილობრივები) და “რეინშტადიონზე“ დაუვიწყარი ატმოსფერო ნამდვილად არ შექმნილა. “დინამოს“ გულშემატკივრებისთვის გერმანიის მიწაზე ჩასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო, თუნდაც “ცხოვრების თამაშის“ გამო. თბილისიდან 100-მდე ქომაგი ჩავიდა… იქნებ ნაკლებიც, მაგრამ ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს.
ფინალამდე კი ორივე გუნდის განვლილი გზა ადვილი არ ყოფილა. პირველი წრეში “კარლ ცაისმა“ საოცარი ქამ-ბექი შეასრულა. გერმანელები “რომასთან“ სტუმრად პრუცოს, ანჩელოტისა და ფალკაოს გოლებით 0:3 დამარცხდნენ და თითქოს ყველაფერი გაირკვა. მაგრამ საპასუხო მატჩი “კარლ ცაისმა“ საკუთარ მოედანზე 4:0 მოიგო და ორი მატჩის ჯამში გაიმარჯვა. ამას მოჰყვა “ვალენსიას“ ძლევა (იმხანად მოქმედი ჩემპიონის), “ნიუპორტ ქაუნთისთან“ და “ბენფიკასთან“ რთული გამარჯვებები.
მეორეს მხრივ, “დინამომ“ საწყისი ორი წრე ბერძნულ “კასტორიასთან“ და ირლანდიურ “უოტერფორდთან“ ადვილად გაიარა. მეოთხედფინალში კი ლონდონის “ვესტ ჰემი“ ინგლისში 4:1 გაანადგურა. ტრევორ ბრუკინგსა და მის თანაგუნდელებს დღემდე ახსოვთ უცხოური გუნდის მიერ წარმოდგენილი ნამდვილი სპექტაკლი. Guardian-ი წერდა: “დინამო თბილისმა“ თავისი ბრწყინვალე თამაშით თაობებს ფეხბურთი შეაყვარა“. ნახევარფინალში “დინამომ“ ჰოლანდიურ “ფეიენოორდს“ თბილისში 3:0 აჯობა, ხოლო “დე კუიპზე“ 0:2 დამარცხდა.
ამ საღამოს არსებობს ისტორიაში შესვლის შანსი
“დინამო თბილისამდე“ ამ თასის დაუფლება საბჭოთა კავშირიდან მხოლოდ კიევის “დინამომ“ მოახერხა. ოლეგ ბლოხინის გუნდმა ეს 6 წლით ადრე გააკეთა. თუმცა, უშუალოდ ქართულ გუნდს ევროტურნირებზე ასეთი სიმაღლისთვის არასდროს მიუღწევია. “დინამო“ საერთოდ არ გავდა რუსულ, საბჭოურ გუნდს. კიევის “დინამომ“ თავის საუკეთესო შედეგებს თამაშის ორგანიზაციით, საოცარი ფიზიკური კონდიციებით და პრაგმატული ფილოსოფიით მიაღწია. თბილისის “დინამო“ რადიკალურად განსხვავებული გუნდი იყო.
ტექნიკა, ფანტაზია, კრეატივი და ბევრი ინდივიდუალისტი ფეხბურთელი. რა თქმა უნდა, ეს თამაში “რუსული გუნდისთვის“ დამახასიათებელი არ იყო. ამის შესახებ “დინამოს“ ფეხბურთელები უბრალოდ ასე რეაგირებდნენ: “ჩვენ ქართველები ვართ და არა რუსები!“
თამაშის დასაწყისიდანვე იყო ერთი ფეხბურთელი, რომელმაც თითქმის ყველა მაყურებლის ყურადღება მიიპყრო ფინალურ შეხვედრაში. თავდაპირველად მისი ფიზიკური აღნაგობის გამო – მაღალი, თხელი და მკვეთრი. მნიშვნელოვნად მელოტი, შავი ულვაშით.
მაგრამ, როდესაც ბურთს ეხებოდა, აღიარებდი, რომ დავით ყიფიანი ჩვეულებრივი ფეხბურთელი არ იყო. ამასთან, გუნდის აბსოლუტური ლიდერი გახლდათ. როგორც ჩანს დაუწერელი კანონია, რომ ყოველი შეტევის დროს ბურთი მისი ფეხით უნდა განაწილდეს. თუმცა, ეს “კარლ ცაისის“ ფეხბურთელებმაც კარგად იციან! ყოველჯერზე, როდესაც ყიფიანი ბურთს მიიღებდა, რამდენიმე გერმანელი ფეხბურთელი მის წინაშე ჩნდებოდა და ყველანაირი ხერხით ცდილობდნენ “ლურჯების“ მე-10 ნომრის შეჩერებას.
თეორიულად ის თავდამსხმელი იყო, ყოველშემთხვევაში თავდაპირველ შემადგენლობაში ასე ეწერა. რეალურად კი დი სტეფანოს, კრუიფის, ტოსტაოს სტილის ფეხბურთელი იყო. ძალიან ჭკვიანი და მოქნილი, თითქოს გრძნობდა რომელ პოზიციაში მიაყენებდა მეტოქეს ზიანს.
ფინალურ მატჩს რაც შეეხება, პირველ ტაიმში იყო ბრძოლა, მაგრამ თამაში ნაკლებად. “დინამო თბილისს“ უყვარს, როდესაც თამაშის ბატონ-პატრონია და ბურთი ყოველთვის ქართველებს ჰქონდათ. თუმცა, “კარლ ცაისი“ ერთ სანტიმეტრსაც არ თმობდა და ზონებიც დახურა. მეორე ტაიმში ოც წუთზე ოდნავ მეტი გავიდა და თამაში გადამწყვეტ ფაზაში შევიდა. გერმანელების კარგი შეტევა ვოგელმა დაიწყო და ლინდემანთან გათამაშებული კომბინაციის შემდეგ თბილისელთა დაცვაში სივრცეები გაჩნდა. ფლანგიდან ჩაწოდება განხორციელდა და საჯარიმოში სიღრმიდან ჰოპე გაჩნდა, რომელმაც მარჯვენა ფეხით დაარტყა – ბურთმა გაბელიასა და ხარიხას შორის გაიარა.