სომხეთში, შუა საუკუნეების ამბერდის ციხესიმაგრეში მიმდინარე სარესტავრაციო და არქეოლოგიური სამუშაოების დროს მეცნიერებმა არაერთი მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გააკეთეს, მათ შორისაა თამარ მეფის დროინდელი იშვიათი მონეტა, თითქმის მთლიანად შემონახული ადამიანის ჩონჩხი და შუა საუკუნეების ყოველდღიური ცხოვრების ახალი არტეფაქტები. ინფორმაციას სომხური მედია ავრცელებს.
მედიის ცნობით, აღმოჩენილ საგანძურთა შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მონეტა, რომელზეც გამოსახულია თამარ მეფე – XII–XIII საუკუნეების ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ქართველი მონარქი, რომლის მმართველობის პერიოდიც სამხრეთ კავკასიაში საქართველოს პოლიტიკური და კულტურული გავლენის პიკად მიიჩნევა. ეს აღმოჩენა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს რეგიონის ისტორიულ ურთიერთკავშირს.
არქეოლოგებმა ციხესიმაგრეში აგრეთვე აღმოაჩინეს ახალგაზრდა ადამიანის ნეშტი, რომელიც შიდა კედელთან იყო დაკრძალული. სპეციალისტების თქმით, ჩონჩხის დაახლოებით 90% შემონახულია, მხოლოდ თითების ძვლებია დაკარგული. კბილების მდგომარეობის მიხედვით ვარაუდობენ, რომ ეს ახალგაზრდა ასაკის ადამიანი იყო.
ამბერდის ციხესიმაგრე შუა საუკუნეების ნაგებობაა, რომელიც თანამედროვე სომხეთის არაგაწოტნის ოლქში, ერევნიდან 55 კილომეტრში მდებარეობს.