სურბ სარქისი (ანუ წმინდა სარქისი) რომის არმიის მხედართმთავარი იყო. იგი ადრექრისტიანული მეომარ-წამებული, სომხური სამოციქულო ეკლესიის წმინდანია. წმინდა სარქისი შეყვარებულთა მფარველად ითვლება. მისი სახელობის დღე სომხეთის ერთ-ერთი ეროვნული დღესასწაულია. საქართველოში მცხოვრები წარმოშობით სომხები დღემდე აღნიშნავენ წმინდა სარქისის დღეს.
წმინდა სარქისის დღე სომხეთის ერთ-ერთი ეროვნული დღესასწაულია.
სომხური თქმულებების თანახმად, წინა მარხვის ბოლო ღამეს (თებერვალში) წმინდა სარქისი თავის მიჯნურთან ერთად ყოველი სომეხის სახლს სტუმრობს. მისთვის, სახლის სახურავზე ან კართან ალაგებენ მოხალული ხორბლის ფქვილის ფოხინდს ან ხორბლის ფაფას. დილით, ფქვილზე ან ფაფაში აღმოჩენილი წმინდა სარქისის ცხენის კვალი ბედნიერების ნიშნად ითვლება. სარქისი საჩუქრებსა და გამასპინძლებას აგროვებს, ამასთანავე გოგონებისა და ყმაწვილებისათვის წინასწარმეტყველური სიზმრები მოაქვს, მათ მომავალ მეუღლეებს ანახებს ძილში.
ნახევრად წარმართული რწმენით, თუკი წმინდა სარქისის დღის წინა ღამეს ახალგაზრდა მარილიან კვერს შეჭამს და წყალს არ დააყოლებს, სიზმარში საბედოს იხილავს. გადმოცემის თანახმად, თუ ვაჟმა ქალს თიხის ჯამით მიაწოდა წყალი, ცუდია, რადგან ქალი სიღარიბეში ეყოლება, ხოლო თუ ვერცხლის ჭურჭლით – მაშინ ცოლს კარგად შეინახავს. გავრცელებული სტერეოტიპის მიხედვით, დღეისათვის ქალები უფრო აქტიურობენ და მარილიან კვერებს მიირთმევენ საბედოს დასიზმრების იმედით.
2026 წლის კალენდრის მიხედვით, სურბ სარქისის ხსენების დღე 31 იანვარს, შაბათს ემთხვევა. თუმცა, მათთვის, ვინც ტრადიციულ რიტუალებს მიჰყვება, უმნიშვნელოვანესი დღესასწაულის წინა ღამეა – სწორედ 30 იანვარს, პარასკევ საღამოს სრულდება ყველა ის წესი, რომელიც მომავალი მეუღლის დასიზმრებასთან არის დაკავშირებული.