სად შეიძლებოდა გაევლო მეტროს?თბილისის ხელისუფლებას მეტროს გაფართოების კონკრეტული გეგმა არ აქვს. ვიცე-მერმა ირაკლი ხმალაძემ ცოტა ხნის წინ მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ქსელის განვითარების მიმართულებები შერჩეულია, მაგრამ მშენებლობაზე საუბარი არ არის: რესურსები მიმართულია არსებული სადგურების მოდერნიზაციაზე და ზედაპირული საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებაზე.
საბჭოთა გეგმების მიხედვით, საქართველოს დედაქალაქს ამ დროისთვის სამი სრულფასოვანი ხაზი უნდა ჰქონოდა: მეტროს გაყვანა იგეგმებოდა დიდ დიღომში, ვაზისუბანში, მუხიანში და მოსკოვის პროსპექტზე.
თბილისის მეტროპოლიტენის ორი ხაზის მარშრუტის პირველივე ვერსია, რომელიც ჯერ კიდევ მის აშენებამდე იყო გასაჯაროებული, პარალელურ კურსს ქალაქის ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით იღებდა. ამასთან, ხაზები სამჯერ უნდა გადაკვეთილიყო: დიდუბის რაიონში, რუსთაველზე და სადღაც ისანზე – სურათის დაბალი ხარისხის გამო უფრო ზუსტად ამის თქმა შეუძლებელია.
ცნობილია, რომ სსრკ მინისტრთა საბჭომ 1951 წელს მეტროპოლიტენის მშენებლობას მწვანე შუქი აუნთო, მაგრამ პირველი ეტაპის გაშვება მხოლოდ 15 წლის შემდეგ მოხდა. თბილისმა, რომლის მოსახლეობაც 500 ათას ადამიანს მოიცავდა, სტალინის ეპოქაში, მილიონ მოსახლეზე გათვლილი მეტროს მშენებლობის სურვილი ფაქტობრივად, ვერ გამოთქვა. შესაბამისად, მათ წესებზე თვალის დახუჭვა მოუწიათ. ხოლო, რეალურმა სირთულეებმა ხრუშჩოვის ხელისუფლებაში მოსვლასთან ერთად იჩინა თავი. კავკასიის პირველი მეტრო თითქმის საიდუმლოდ აშენდა, ფორმალურად, სამოქალაქო თავშესაფრების სახით …
თუმცა, 60-იან წლებში მეტროპოლიტენის მშენებლობის პროცესი საგრძნობლად დაჩქარდა. სურათზე ნაჩვენებია მარჯანიშვილის სადგურის დასრულების საბოლოო სამუშაოები:
ეს კი მეტროს ადმინისტრაციის ულამაზესი მოდერნისტული შენობაა, რომლის ტერიტორიაზეც არც საცალო მაღაზიებია და არც ჯიხურები:
ამასთან, 60-იან წლებში მეორე ხაზი თავიდანვე, როგორც იყო ჩაფიქრებული წრიული უნდა ყოფილიყო: მას საბურთალოს ქვეშ უნდა გაევლო, როგორც ახლა ხდება. შემდეგ, 180 გრადუსიანი შემობრუნებით, ვაკის ქვეშ გაივლიდა, ისევ შემობრუნდებოდა და მოხდებოდა დაბრუნება საბურთალოზე.
საინტერესოა, რომ ვაკის ქვეშ შემობრუნების იდეა, საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა. დიახ, მეტროს ასეთი გეგმა სრულად არ შედგა – შედგა მხოლოდ ნახევარი: